Hạch toán chi phí thuế TNDN không chỉ đơn thuần là một việc tính toán kế toán mà còn là công cụ quan trọng để phản ánh thực trạng hoạt động kinh doanh và xác định lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp trong năm tài chính hiện tại. Vậy, thuế TNDN là gì và ai phải đóng thuế này? Hạch toán chi phí thuế TNDN – Tài khoản 821 như thế nào? Cùng AZTAX khám phá thêm trong bài viết dưới đây. Show
1. Thuế TNDN là gì?Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đóng vai trò quan trọng trong hoạt động kinh doanh của mỗi doanh nghiệp. Việc nắm vững kiến thức về thuế TNDN không chỉ đảm bảo tuân thủ pháp luật mà còn giúp doanh nghiệp quản lý tài chính hiệu quả, tối ưu chi phí và tăng cường lợi nhuận. Thuế thu nhập doanh nghiệp là loại thuế trực thuộc, áp dụng trực tiếp lên thu nhập được đánh thuế từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa và dịch vụ, cùng các nguồn thu nhập khác theo quy định của pháp luật. Thuế thu nhập doanh nghiệp đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc bảo đảm nguồn thu cho ngân sách nhà nước và thực hiện các chức năng quản lý, điều tiết kinh tế toàn diện của đất nước. Đây là một trong những loại thuế mà các tổ chức kinh tế phải nộp khi tham gia hoạt động và có thu nhập sau khi khấu trừ các chi phí hợp pháp. Việc đóng thuế này không chỉ mang lại nguồn tài chính cho nhà nước mà còn tạo điều kiện công bằng cho các doanh nghiệp trong hoạt động kinh doanh. Với vai trò quan trọng trong nguồn thu của ngân sách Nhà nước, thuế TNDN không chỉ đóng vai trò về mặt tài chính mà còn là công cụ thúc đẩy và khuyến khích sự phát triển sản xuất kinh doanh. Bằng cách đó, doanh nghiệp không chỉ góp phần tài chính cho ngân sách Nhà nước mà còn tạo ra môi trường thuận lợi để các doanh nghiệp phát triển trong hoạt động kinh doanh. 2. Đối tượng chịu thuế TNDNĐối tượng chịu thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) bao gồm tất cả các tổ chức kinh doanh có thu nhập chịu thuế, bất kể ngành nghề hay lĩnh vực. Điều này áp dụng cho doanh nghiệp nhà nước, tư nhân, công ty cổ phần, công ty TNHH, hợp tác xã và các tổ chức kinh tế khác. Việc xác định đúng đối tượng giúp doanh nghiệp tuân thủ quy định pháp luật về thuế. Theo Thông tư số 78/2014/TT-BTC, hướng dẫn chi tiết thi hành Nghị định 218/2013/NĐ-CP ngày 26/12/2013 của Chính phủ, những đối tượng phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp bao gồm:
Tài khoản 821 dùng để phản ánh chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp trong kỳ. Khi xác định thuế TNDN phải nộp, ghi Nợ TK 821 và Có TK 3334. Cuối kỳ, kết chuyển chi phí thuế TNDN vào TK 911 để xác định kết quả kinh doanh. Các bút toán này giúp đảm bảo tính chính xác trong báo cáo tài chính của doanh nghiệp. 3.1 Nguyên tắc kế toánTheo quy định tại Khoản 1 Điều 67 Thông tư 133/2016/TT-BTC, nguyên tắc kế toán đối với tài khoản 821 như sau:
3.2 Kết cấu và nội dung phản ánh của tài khoản 821 – Chi phí thuế TNDNTài khoản 821 trong bảng cân đối kế toán là tài khoản dành cho hạch toán chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp. Chức năng của tài khoản này là ghi nhận các khoản chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp phát sinh và biểu thị sự tăng giảm của các khoản chi phí này. Tài khoản 821 – Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp bao gồm hai tài khoản cấp 2:
Kết cấu và nội dung phản ánh của tài khoản 821 được quy định tại khoản 2 Điều 67 Thông tư 133/2016/TT-BTC như sau: Bên Nợ:
Bên Có:
Lưu ý: Tài khoản 821 – Chi phí thuế thu nhập cá nhân không có số dư cuối kỳ. 3.3 Hướng dẫn cách hạch toán thuế TNDNDựa theo Điều 17 của Thông tư số 156/2013/TT-BTC, quy định về hạch toán thuế thu nhập doanh nghiệp được thực hiện như sau: 3.3.1 Phương pháp hạch toán chi phí thuế TNDN hiện hànhMỗi quý, khi xác định số thuế TNDN tạm phải nộp theo quy định của Luật thuế thu nhập doanh nghiệp, kế toán phản ánh số thuế TNDN tạm phải nộp vào chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành và ghi vào ngân sách Nhà nước.
Khi nộp thuế TNDN vào ngân sách Nhà nước (NSNN):
Cuối năm tài chính, khi làm tờ khai quyết toán thuế: Nếu số thuế TNDN thực tế phải nộp lớn hơn số thuế TNDN đã tính tạm trong các quý trong năm, kế toán cần phải bổ sung số thuế TNDN còn phải nộp:
Khi mang tiền đi nộp thuế TNDN:
Nếu số thuế TNDN thực tế phải nộp nhỏ hơn số đã tính tạm, kế toán giảm chi phí thuế TNDN:
Trường hợp phát hiện sai sót từ năm trước, doanh nghiệp phải điều chỉnh hạch toán thuế TNDN tăng hoặc giảm cho năm hiện tại Nếu phát hiện phải nộp thuế TNDN bổ sung từ năm trước, ghi:
Khi mang tiền đi nộp thuế TNDN:
Nếu phát hiện phải giảm thuế TNDN từ năm trước trong năm hiện tại, ghi:
Khi kết chuyển chi phí thuế TNDN cuối kỳ kế toán: Nếu tài khoản 8211 có số Nợ lớn hơn số Có, chênh lệch được ghi:
Nếu tài khoản 8211 có số Nợ nhỏ hơn số Có, chênh lệch được ghi:
Ví dụ minh họa Giả sử doanh nghiệp A có thu nhập chịu thuế trong kỳ là 1.000 triệu đồng và thuế suất thuế TNDN là 20%. Doanh nghiệp ước tính thuế TNDN phải nộp là 200 triệu đồng. Doanh nghiệp đã thực hiện thanh toán số thuế này vào cuối kỳ. Khi ghi nhận chi phí thuế TNDN hiện hành:
Khi thực hiện thanh toán thuế:
3.3.2 Phương pháp hạch toán chi phí thuế TNDN hoãn lạiKhi chi phí thuế TNDN hoãn lại phát sinh trong năm do ghi nhận thuế thu nhập hoãn lại phải trả
Khi chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại phát sinh trong năm do hoàn nhập tài sản thuế thu nhập hoãn lại đã ghi nhận từ các năm trước
Giảm chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại
Giảm chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại (khi thuế thu nhập hoãn lại phải trả được hoàn nhập lớn hơn thuế phát sinh trong năm), ghi:
Cuối kỳ kế toán, kết chuyển TK 8212 – Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại:
Ví dụ minh họa: Giả sử doanh nghiệp B có thu nhập chịu thuế trong kỳ là 1.500 triệu đồng và thuế suất thuế TNDN là 20%. Doanh nghiệp xác định thuế TNDN phải nộp là 300 triệu đồng, nhưng chỉ nộp 250 triệu đồng trong kỳ, số còn lại 50 triệu đồng là thuế hoãn lại. Khi ghi nhận chi phí thuế TNDN và thuế hoãn lại:
Khi thực hiện thanh toán thuế:
Đến kỳ quyết toán sau, khi doanh nghiệp thanh toán số thuế hoãn lại:
4. Thời hạn thực hiện hạch toán thuế TNDN và nộp thuếThời hạn quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) là chậm nhất vào ngày cuối cùng của tháng thứ 3 kể từ ngày kết thúc năm dương lịch hoặc năm tài chính. Đối với năm 2024, thời hạn quyết toán thuế TNDN là ngày 31/03/2024. Đảm bảo thực hiện đúng hạn giúp doanh nghiệp tránh được các khoản phạt và lãi phát sinh. Thời hạn thực hiện hạch toán thuế TNDN dựa trên thời hạn nộp tờ khai thuế TNDN được quy định như sau:
Doanh nghiệp căn cứ vào hóa đơn, chứng từ để tự tính toán số tiền thuế TNDN phải nộp hàng quý, hàng năm theo quy định. Thời hạn nộp thuế dựa trên quy định tại Điều 55 của Luật quản lý thuế số 38/2019/QH14 có các điểm sau:
5. Hướng dẫn chi tiết cách tính thuế thu nhập doanh nghiệp tạm tính theo quy địnhĐể tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) tạm tính, doanh nghiệp lấy doanh thu ước tính trong kỳ nhân với tỷ lệ thuế suất (20%). Sau đó, trừ các chi phí hợp lý để xác định số thuế phải nộp. Thuế TNDN tạm tính được nộp theo quý và sẽ được điều chỉnh khi quyết toán thuế năm. Việc này giúp doanh nghiệp duy trì sự ổn định tài chính và tránh việc phải nộp một khoản thuế lớn vào cuối năm Số thuế TNDN phải nộp trong kỳ tính được tính như sau:
Ở đây, Quỹ KH&CN được trích tối đa là 10% của thu nhập tính thuế hàng năm, và mức thuế suất áp dụng (20%, 22%…) phụ thuộc vào từng loại hình doanh nghiệp khác nhau. Trên đây, AZTAX đã trình bày các thông tin liên quan đến hạch toán chi phí thuế TNDN để giúp độc giả có cái nhìn tổng quan và rõ ràng hơn về quy trình này. Chúng tôi hy vọng những thông tin này sẽ hữu ích cho quý bạn đọc. Nếu bạn còn bất kỳ câu hỏi nào khác hoặc cần được tư vấn thêm, vui lòng liên hệ với chúng tôi qua Hotline: 0932.383.089. Đội ngũ chúng tôi luôn sẵn sàng để hỗ trợ bạn nhanh chóng và chi tiết nhất. |